"Historycy zwycięzców pracują nad zatarciem roli pokonanych. My, którzy jesteśmy dziedzicami zbrodni i przemilczeń, staramy się wymierzyć sprawiedliwość przeszłości; przywrócić głos wielkim niemowom historii, ludom, którym nie powiodło się w dziejach".
Zbigniew Herbert

Na przełomie listopada i grudnia 2025 roku młodzież z I, II oraz V Liceum Ogólnokształcącego w Mielcu uczestniczyła w wyjątkowej lekcji historii, przeprowadzonej przez Daniela Kobielę z Klubu Historycznego Towarzystwa Miłośników Ziemi Mieleckiej im. Władysława Szafera.

Cykl prelekcji odbył się w ramach projektu Pieczęć Zasług Obywatelskich – Sigillum Meriti Civilis 2025, skierowanego do uczniów mieleckich szkół średnich jako forma edukacji w zakresie tożsamości historycznej regionu.

Tematem spotkań była problematyka zatytułowana „Ideologia zła. Słowa, które zamieniły się w fabrykę śmierci”. Uczniowie mieli okazję poznać mechanizmy, dzięki którym faszyzm we Włoszech oraz nazizm w Niemczech zdobyły społeczne przyzwolenie i doprowadziły do przejęcia władzy, a następnie do systemowej eksterminacji milionów ludzi. Szczególne miejsce w prelekcji zajęła historia zagłady społeczności żydowskiej w Mielcu oraz losy lokalnych bohaterów – w tym Eugeniusza Szyfnera, Sprawiedliwego wśród Narodów Świata, a także błogosławionej rodziny Ulmów z Podkarpacia, zamordowanej przez niemieckich okupantów za niesienie pomocy Żydom.

Mimo trudnej i bolesnej tematyki młodzież wykazała się dużą dojrzałością, skupieniem i szacunkiem wobec omawianych zagadnień. Spotkanie zakończyło się długimi brawami dla prelegenta, będącymi wyrazem refleksji i wdzięczności za poruszającą lekcję historii.

Finałem wykładu było przywołanie słów byłego więźnia Auschwitz, Mariana Turskiego: „A po jedenaste – nie bądź obojętny”. To przesłanie stało się symbolicznym podsumowaniem spotkania i zarazem apelem skierowanym do młodego pokolenia. Edukacja na temat ideologii totalitarnych we współczesnym świecie pozostaje bowiem zadaniem niezwykle istotnym – szczególnie dziś, gdy w przestrzeni publicznej coraz częściej powracają język nienawiści, radykalizacja postaw i groźne uproszczenia, które w przeszłości doprowadziły do niewyobrażalnych tragedii.